Facts & Figures

Facts & Figures

Waarom er steeds meer fietsers zijn in de grote steden

  • De laatste paar jaar laten de CBS-cijfers nauwelijks een toename zien in het aantal fietskilometers terwijl het in de grote steden steeds drukker wordt qua fietsers. In Rotterdamsteeg het fietsgebruik de laatste tien jaar met 20%. Den Haag meldt 10% meer fietsers in 2010 dan
    in 2006. En Amsterdam illustreert de groei met de constatering dat de fiets sinds 2008 het meest gebruikte vervoermiddel binnen de ring is. Er zijn twee hoofdoorzaken voor de sterke groei van het aantal fietsers in de steden:
  • In de eerste plaats het simpele feit dat de bevolking is toegenomen. Sinds het midden van de 80’er jaren met 13%.
  • In de tweede plaats de verstedelijking: steeds meer mensen kiezen voor wonen in de stad in plaats van in het landelijk gebied. Midden jaren ’90 woonde 39% van de Nederlandse bevolking in de stad, nu is dat 48%.
  • Als je dat doortrekt naar het fietsgebruik, zou dat volgens het UvA-onderzoek hebben geleid tot een toename van het aantal fietsers in stedelijke gebieden met 22%, en een afname in het landelijk gebied met 9%.

Bron: Fietsberaad, UVA en KiM

Hoe scoort de fiets op duurzaamheid, ruimtebeslag en (maatschappelijke) baten

  • De CO2-uitstoot van één reizigerskilometer van een elektrische fiets is 26x zo klein als die van een auto. Bij een alleenrijdende forens is dit zelfs een factor 40.
  • Een automobilist neemt 7x zoveel plek in als een fietser.
  • Een langs de weg geparkeerde auto neemt 8x zoveel ruimte in beslag als een fiets in een fietsenrek. Een auto op een parkeerterrein neemt maar liefst 16x zoveel ruimte in.
  • Iedere autokilometer die in de Randstad (stedelijk gebied) wordt vervangen door een fietskilometer, levert 41 cent aan maatschappelijke baten op.
  • 71% van de verplaatsingen korter is dan 7,5 kilometer.
  • Van deze korte ritten wordt 26% gelopen en 37 % gefietst. Voor 36% van deze korte ritten wordt de auto gebruikt.
  • Qua maatschappelijke kosten en baten is de overstap van de auto op de fiets is altijd gunstig. Buiten de bebouwde kom is de maatschappelijke winst 4 tot 7 cent per kilometer. Vooral in stedelijke gebieden in de Randstad zijn de baten hoog: 41 cent per kilometer. In stedelijke gebieden buiten de Randstad bedraagt de winst 10 cent per kilometer. De cijfers zijn ook te zien als het bedrag dat de maatschappij er voor over mag hebben om iemand over te laten stappen op de fiets.

Bron: Dashboard Prestaties van Vervoerswijzen, CROW-KpVV

Hoe scoort de fiets op gezondheid en geluk

Positieve effecten wanneer je regelmatig een half uur per dag fietst:

  • fitheid neemt toe met 13 %
  • 0,3 kg per jaar minder gewichtstoename
  • ziekteverzuim neemt af met 1,3 dagen per jaar
  • de productiviteitskosten die minder verloren gaan bedragen € 368,- per jaar (uitgangspunt: € 35,- per productief uur). Per fietskilometer is dit 4,6 cent volgens Decisio (2012).
  • besparing kosten voor gezondheidszorg door lager risico hart- en vaatziekten en kanker met € 31,10 per jaar.
  • Decisio (2012) berekende dat de baten door stijging in levensverwachting 1,7 tot 2,5 cent bedragen.
  • het Fietsberaad laat zien dat bij 10 % meer fietsgebruik het percentage inwoners met bewegingsarmoede met 1,5 procentpunt daalt. Dat betekent gemiddeld per dag 1 minuut en 15 seconden langer fietsen per dag per inwoner.
  • de fiets wordt door tweederde (67 %) van alle Nederlanders in verband gebracht met vreugde. Negatieve emoties komen bij de fiets (4 %) veel minder voor.

Bewegen verbetert de mentale gezondheid. De uniforme en cyclische manier van bewegen tijdens fietsen kan de effecten van stress verminderen. Tijdens fietsen maak je de hormonen endorfine en serotine aan, die je met antidepressiva ook aanmaakt. Fietsen is dus een antidepressiva, echter zonder negatieve bijwerkingen. Ook gaat fietsen het verval van het brein tegen.

Bron: TNO, Fietsen is groen, gezond en voordelig, 2010.

Bikkels

33% van de Nederlanders fietst het hele jaar door, terwijl 61% het meest ’s zomers fietst.
Bron: ANWB Kampioen november 2014

Jaarlijks verkochte aantal bedrijfsfietsen

Volgens schattingen van de Bovag en ANWB worden er jaarlijks zo’n 200.000 bedrijfsfietsen verkocht. Eind 2014 komt dit aantal een stuk hoger uit: tussen de 220.000 en 230.000 stuks. Dit komt door de run op bedrijfsfietsen vanwege de afschaffing van de ‘fiets van de zaak’ regeling.
Bron: AD 27/11/2014

Fiets en OV

Van de 1,2 miljoen dagelijkse treinreizigers komt ongeveer 40 tot 45% met de fiets naar het vertrekstation. Vanaf het aankomststation pakt ongeveer 11% de fiets. De laatste drie jaar is er sprake van een toename van 20 tot 25% van het aantal ov-fiets-reizigerskilometers door inwoners van de grote steden.

Bron: Onderzoek Verplaatsingen in Nederland (OViN)

Jaarlijkse reiskosten fietsende medewerker

Vaak worden de mobiliteitskosten verspreid door een organisatie verwerkt en berekend. Hierdoor is er niet altijd duidelijk hoeveel zakelijk reizen een bedrijf nu in totaal kost. Workaway berekende de totale jaarlijkse reiskosten per medewerker en verwerkte die kosten in een overzichtelijke infographic. Hieruit blijkt onder andere dat een leaserijder ruim 5 keer zo duur is als een ov-forens en maar liefst 32 keer zo duur als een fietsende medewerker.
Bron infographic: Workaway via MT

Schermafbeelding 2014-11-18 om 10.03.38 Schermafbeelding 2014-11-18 om 10.03.51 Schermafbeelding 2014-11-18 om 10.04.03 Schermafbeelding 2014-11-18 om 10.04.13

De gezondheidsbaten van fietsen

De belangrijkste positieve effecten van fietsen voor de gezondheid zijn:
  • Vermijding vervroegde sterfte/gewonnen levensjaren. Mensen die regelmatig fietsen zijn fitter en weerbaarder tegen ziektes. Bovendien hebben deze mensen minder kans op een hartaanval. Deze baten zijn gedeeltelijk geïnternaliseerd doordat een deel van de fietsers rekening houden met de positieve gezondheidseffecten bij de beslissing om te gaan fietsen. Uit onderzoek van Blauw Research (2009) blijkt dat 45% van de fietsende Nederlanders het feit dat fietsen goed is voor de gezondheid noemt als reden om te fietsen. Op basis daarvan veronderstellen we dan ook dat 45% van de baten van gewonnen levensjaren geïnternaliseerd zijn. Deze aanname is uiteraard onzeker en nader onderzoek op dit punt is gewenst.
  • Besparingen in de gezondheidszorg/sociale zekerheid. Een betere gezondheid zal netto besparingen opleveren in de uitgaven aan gezondheidszorg. Bovendien zullen de uitgaven aan ziekte uitkeringen dalen. Deze baten zijn volledig extern van aard.
  • Hogere productiviteit door minder ziekte. Indien het absenteïsme daalt zullen werkgevers minder geld kwijt zijn aan het opvangen van de afwezigheid van een werknemer, zoals de kosten van vervangend personeel. Ook kunnen hiermee productiviteitsdalingen voorkomen worden. Ook deze baten zijn volledig extern van aard.

Schermafbeelding 2014-11-13 om 14.22.54

Schermafbeelding 2014-11-13 om 14.23.44

Vaker en verder per fiets

  • Sinds 2004 is het fietsgebruik (de optelsom van het aantal op gewone en e-fietsen afgelegde kilometers) toegenomen met 6,5%.
  • Zowel de groei van het aantal mensen dat fietst als de toegenomen mobiliteit per persoon (vaker en verder verplaatsen) dragen bij aan het grotere aantal fietskilometers.
  • Het fietsgebruik is vooral toegenomen voor woon-werkverplaatsingen en voor verplaatsingen naar en van onderwijsinstellingen.
  • Vooral vrouwen zijn vaker de fiets gaan gebruiken, met name voor werk- en onderwijsdoeleinden. Bij mannen is de groei beperkter. Opvallend is dat vooral vrouwen van 40 jaar en ouder vaker en verder zijn gaan fietsen, terwijl de groei bij mannen zich grotendeels manifesteert bij jongeren tot 30 jaar (bij veertigers en vijftigers lijkt er zelfs sprake van een afnemend fietsgebruik).
  • De groei van het fietsgebruik voor verplaatsingen naar en van het werk hangt samen met de toegenomen arbeidsparticipatie van vrouwen. Hiernaast zijn het de 60-plussers die vaker de fiets naar en van het werk nemen (zowel bij mannen als bij vrouwen). Ook de woon-werkafstanden zijn groter geworden.
  • Een groot deel van het toegenomen fietsgebruik komt voor rekening van de e-fiets, die vooral senioren steeds vaker gebruiken.

Bron: Mobiliteitsbeeld 2014, Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid (KiM)

Fietser is in de stad gemiddeld 5 % sneller op de bestemming dan automobilist

In de grotere steden (vanaf 100.000 inwoners) is een fietser zelfs meer dan 10% sneller. Bij verplaatsingen met afstanden tot 3 kilometer wint de fiets bijna altijd, vanaf 4 kilometer meestal niet. Dat is inclusief parkeren en lopen naar de entree van de bestemming.
Bron: Fietsersbond

Bijna 20% van de nieuwe fietsen is een e-bike

In 2013 zijn in totaal 1.008.000 nieuwe fietsen in Nederland verkocht. Van deze fietsen was 19% een e-bike. De populariteit van hoogwaardige e-bikes laat zien dat die fiets steeds vaker een serieus alternatief voor woon-werkverkeer is, zo stelt BOVAG. Het marktaandeel van e-bikes in de totale fietsverkoop is de afgelopen zes jaar ruim verdrievoudigd. Het aantal nieuwe e-bikes steeg in 2013 met 9,4% tot 192.000 stuks. Qua omzet zijn e-bikes verantwoordelijk voor een aandeel van 45,2%.
Bron: verkeerskunde.nl, BOVAG, maart 2014

Helft Nederlanders vindt e-bike een alternatief voor woon-werkverkeer

Steeds meer Nederlanders fietsen regelmatig van en naar het werk, blijkt uit een enquête die Bosch liet uitvoeren bij 1.000 Nederlanders. Meer dan de helft (55%) vindt de elektrische fiets een goed alternatief voor het woon-werkverkeer en 68% zou van de e-bike gebruik maken, mocht deze door de werkgever als bedrijfsfiets ter beschikking worden gesteld.

12% van de respondenten rijdt tegenwoordig met een elektrische fiets (11% van de mannen en 14% van de vrouwen). In 2011, bij de vorige enquête, bezat 7% van de respondenten een elektrische fiets (5,5% van de mannen en 8% van de vrouwen). Uit het onderzoek blijkt dat vooral vijftigplussers (18%) vandaag met de e-bike rijden.

Bijna een derde van de Nederlanders (29%) is van plan als volgende fiets voor een exemplaar met een elektrische hulpmotor te kiezen. Opnieuw zijn het voornamelijk vrouwen (36% tegenover 23% mannen) en personen boven de vijftig (43%). Toch overweegt ook 24% van de respondenten tussen 30 en 49 jaar de aanschaf van een e-bike.

Belangrijkste redenen voor de aankoop van een e-bike zijn het rijcomfort (51%), fysieke conditie (49%) en het kunnen afleggen van langere afstanden (36%). Wie voor een traditionele fiets kiest, doet dat voornamelijk omdat hij of zij zich nog voldoende fit voelt en omwille van het dure prijskaartje.
Voor 33% van de respondenten mag de afstand naar het werk meer dan 15 kilometer bedragen.

Daarnaast vindt 72% van de Nederlanders ook dat de overheid onvoldoende inspanningen levert om het gebruik van de elektrische fiets te stimuleren.
Bron: Bosch, februari 2014

Meer fietsen kan in Europa jaarlijks 10.000 mensenlevens schelen

Ieder jaar zouden 10.000 levens gespaard blijven als in alle belangrijke Europese steden evenveel gefietst zou worden als in Kopenhagen. Daarnaast zou dat werk opleveren voor 76.600 mensen. Kopenhagen, dat als maatstaf wordt gebruikt, is volgens de WHO één van de koplopers op het gebied van fietsen. In Kopenhagen wordt 26% van alle trips per fiets afgelegd. Alleen Amsterdam kent meer fietsers.

Volgens de WHO zorgt transport voor banen en biedt het mensen de mogelijkheid tot werken en recreëren. Aan de andere kant lopen de kosten van transport die te maken hebben met milieu en gezondheid op tot 4% van het binnenlands nationaal product.

In Europa zorgt luchtverontreiniging, grotendeels afkomstig van verkeer, jaarlijks voor bijna 500.000 doden. Daarnaast vallen er jaarlijks 90.000 verkeersdoden en 70 miljoen mensen hebben te maken met geluidoverlast. Verder is transport verantwoordelijk voor 24% van de broeikasgassen en waar vervoer fietsen en lopen vervangt, is het medeverantwoordelijk voor de 1 miljoen doden die jaarlijks te wijten zijn aan te weinig lichamelijke activiteit.
WHO en UNECO, april 2014

Meer fietskilometers vooral door opkomst van de elektrische fiets

Tussen 2000 en 2012 hebben fietsers in totaal 14% meer kilometers afgelegd. Het grootste deel van deze groei komt voor rekening van de elektrische fiets die de laatste jaren sterk in opkomst is. Het aantal ‘gewone’ fietskilometers is in deze periode ten opzichte van de bevolkingsomvang vrijwel onveranderd. Deze toename van het fietsgebruik geldt voor alle reismotieven, behalve voor het winkelen. Vooral ouderen hebben meer fietskilometers afgelegd. Dat kwam niet alleen doordat er meer ouderen kwamen, maar ook doordat zij per persoon meer zijn gaan fietsen. De reisafstanden per fietsverplaatsing zijn toegenomen. Dit heeft te maken met de schaalvergroting van voorzieningen, het uitdijen van het stedelijk gebied en de opkomst van de e-fiets. Naar schatting 5% van de Nederlanders heeft inmiddels een e-fiets, van de 60-plussers zelfs 10%. De laatsten leggen daarmee tweemaal zoveel kilometers af als hun leeftijdsgenoten op een gewone fiets.
Bron: Mobiliteitsbalans 2013, oktober 2013

(E)-bike: afgelegde afstand en gebruiksfrequentie

  • Groei aantal werkgebonden verplaatsingen: 2,3 % tussen 2000 en 2012. Door: hogere arbeidsdeelname van vrouwen, fittere senioren (50+) en de e-fiets. (Bron: KiM, Mobiliteitsbalans 2013, p. 35-37)
  • Op een e-bike legt men per week meer km af. Gemiddeld afgelegde afstand per week:
    • E-fietsbezitters: 31 kilometer
    • Gewone fietsbezitters: 18 kilometer

NB! Niet alle fietsers die overstappen op een e-fiets rijden 70% meer. Het lijkt waarschijnlijk dat kopers van een e-fiets sowieso al meer kilometers fietsten dan de gemiddelde bezitter van de gewone fiets (Bron: Fietsberaad 2013, Feiten over de elektrische fiets, p.6, 8).

Kosten parkeerplaatsen voor bedrijven (*1)

  • gemiddelde kosten parkeerplaats: € 850
  • gemiddelde kosten parkeren per medewerker: gemiddeld € 360 per jaar (bandbreedte van € 50 tot een maximum van € 1.250)
  • gemiddelde kosten parkeerplaats per automedewerker: € 947 (met een bandbreedte van € 108 tot een maximum van € 2.503)

(Bron: Mobiliteit.nu, Benchmark Slim Werken Slim Reizen 2012 Juni 2012/V2.1, p.2 en 5; Mobiliteit.nu; Benchmark Slim Werken Slim Reizen 2012 Toelichting en analyse; p.2 en 5)

(*1) De gescande kantoororganisaties tonen een brede spreiding qua aantal medewerkers. Ze verschillen van 8 tot ruim 6.200 medewerkers, met een gemiddelde van 765 medewerkers. Bij 32 werkgevers met 44 vestigingen werken 28.300 medewerkers, waarvan 22.118 in voltijd en 6.183 in deeltijd.

Kansen e-bike qua reistijd

Reisduur (gemiddeld) op de snelfietsroutes

15% minder dan een kwartier
46% tussen kwartier en half uur
28% tussen half uur en drie kwartier
11% meer dan drie kwartier (SOAB)

Soms-fietsers: relatief grotere groep die meer dan 45 minuten naar het werk moet fietsen
Meestal fietsers: relatief grote aantal mensen dat tussen een half uur en drie kwartier fietst (SOAB)

(Bron: SOAB, Rapport Nulmeting snelfietsroutes, p.17)